Search
  • Marijke Tadema

#marijkeseyeopeners 'Het hoeft niet perfect'

Hoe ga je om met gevoelens van perfectie, schaamte en schuld


‘Huh!? Je eet plantaardig maar draagt nu toch leren schoenen?’ 


‘Als je zo duurzaam bent, waarom koop je dan nog groente in plastic?’ 


‘Even snel ondergoed kopen bij de H&M is niet echt bewust consumeren he!’ 

Theoretisch gezien weten we allemaal dondersgoed dat streven naar perfectie een oneindige en onhaalbare missie is. Toch wordt duurzaam leven op een bepaald voetstuk geplaatst waarbij alles wat je doet ineens bewust en zonder impact moet. Verwijten van morele superioriteit slingeren van de ene groep naar de andere en de lijn tussen ongevraagd advies en anderen inspireren is dun.  Dit zorgt voor onnodige druk en resulteert in schaamte en schuldgevoelens. 


De definitie van duurzaam

Ik weet niet hoe het met jullie zit, maar, ik begin inmiddels een kleine allergie te krijgen voor woorden als duurzaam, woke, vegan, fair, mindset (haha de ironie) en flow. Toch zijn dit woorden die ik ook roep. Als we kijken naar de definities van deze woorden, zijn ze (helaas) nuttig en veelzeggend. Duurzaam is ook een woord dat de laatste jaren te pas en te onpas wordt gebruikt. Het is veel omvattend en ook weer nietszeggend. Daarnaast is het relatief en met verschillende maatstaven te meten. Neem bijvoorbeeld kleding van biokatoen. Veel merken bestempelen dit als duurzaam. Maar is het wel duurzaam als het in slechte arbeidsomstandigheden wordt gemaakt en in vervuilende zee-containers naar Nederland wordt vervoerd? 


Volgens de Dikke van Dale (uit 1914) wordt 'duurzaam' omschreven als 'geschikt, bestemd om lang te duren'. Het grappige is dat dit nog ‘de standaard’ was in die tijd. Kijk maar naar de gloeilamp die destijds gewoon 50 jaar brandde. Of die goedwerkende weduwe fiets die even oud is als jijzelf. Logischerwijs kunnen we zeggen dat we eigenlijk gewoon willen dat we zelf langer meegaan, dat onze spullen langer meegaan en dat de aarde langer meegaat. Wanneer we deze definitie als startpunt nemen, zien we ook dat een duurzame levensstijl veel toegankelijk, haalbaarder en allesomvattend wordt. Voor iedereen


Ik ben ook maar gewoon mens

Of we nu kijken naar mensen in een gesloten Facebook groep met dezelfde missie, vrienden met gemeenschappelijke interesses, mensen die niks duurzaam doen of het kritische stemmetje in je hoofd; een enorme kloof ligt altijd op de loer. Net als met andere thema’s in het leven - zoals sporten of persoonlijke ontwikkelingen - is perfectionisme zo'n ding waar we met z’n allen nog wel eens over struikelen. Het streven naar perfectie kan ontstaan door verschillende dingen, maar zit uiteindelijk altijd in jezelf. Zo geeft het beeld wat anderen naar buiten brengen een verkleurd beeld. Zeker nu ons sociale leven zich online afspeelt. Ook mensen in je omgeving kunnen het gevoel geven dat je het niet goed doet of dat het beter moet doen door kritische vragen of opmerkingen. Het kan zelfs voor komen dat je nieuwe feiten onder ogen krijgt die een ander licht laten schijnen op jouw handelen en denken. Het resultaat van dit alles: schaamte en schuldgevoelens


I hate to bring you the news, maar niemand zal ooit perfect zijn - ook niet op het gebied van duurzaam leven. Perfectionisme in duurzaamheid houdt ons tegen. Het verlamt ons. Gelukkig is daar Brené Brown. Ze deed jarenlang onderzoek naar kwetsbaarheid, schaamte en moed. Haar TED talk ‘The call to courage’ is een van de meest bekeken ooit en haar boek ‘De moed van imperfectie - Laat gaan wie je denkt te moeten zijn’ is wat mij betreft een grote aanrader. Het is gezond om te kijken wat je kan verbeteren maar stop met streven naar perfectie en bezig zijn wat anderen denken. 


Healthy striving is self-focused: "How can I improve?" Perfectionism is other-focused: "What will they think?” ― Brené Brown, The Gifts of Imperfection

Eerste hulp bij schuldgevoelens 

Schaamte en schuldgevoelens zijn helaas real en iedereen zal er mee te maken krijgen. Juist wanneer je je ogen opent en start met duurzaam leven. Voordat ik mijn tips voor deze gevoelens met jullie deel, is het belangrijk om eens na te gaan waar ze vandaan komen. Voelt het zo omdat je gedrag niet overeenkomt met je morele waardes of omdat het voelt dat anderen iets van je verwachten? Wanneer je dit verschil kan zien, wordt omgaan met deze gevoelens direct makkelijker. 


Of die gevoelens van perfectie, schaamte en schuld nu voortkomen uit dat je zelf vindt dat het beter kan of dat de ander dat van je verwacht, hier mijn tips: 


1. Kijk naar wat je allemaal wel doet 


Wat je aandacht geeft groeit en waar je je op focust vermeerdert zich. Kijk naar waar je vandaan komt en hoe ver je al bent gekomen. Kijk met een positieve blik naar je eigen ontwikkeling. Dit zorgt voor meer energie, houd ruimte voor verdere wilskracht en zorgt voor een rimpel-effect naar mensen om je heen. 


2. Wees niet reactief en kies de waardes waar jij op wil verduurzamen 


Je kan niet alles tegelijk en moet zeker niet continu alles van je omgeving af laten hangen. Kijk naar wat jij belangrijk vindt. Kies de waardes waarop jij je gaat richten en bekijk stap voor stap hoe je deze waardes wil invullen. Wanneer je reactief bent ingesteld en alles afhangt van je omgeving, word je gek! Dan is de kans groot dat je niks doet en het plezier verliest. 


3. Iedereen zijn eigen pad en tempo


Nee, het gras is niet groener aan de overkant en nee, het helpt niet jezelf met een ander te vergelijken. De kans is groot dat mensen waarmee jij jezelf vergelijkt in een totaal andere wereld leven dan jij. Ze hebben andere waardes en maken daarom andere keuzes. Vergeet niet dat niemand hetzelfde pad bewandeld en al even al lang onderweg is.


4. Advies van een ander heeft niks met jou te maken


Gevraagd of ongevraagd advies van anderen is niet persoonlijk. Dit komt uit een andere belevingswereld dan die van jou en vaak staan de mensen die dit advies geven niet stil of het passend is voor de ontvanger. Ook al hebben anderen het beste met je voor, doen ze het vanuit liefde of hebben ze echt een collectief belangen, kijk altijd naar of het het juiste is voor jou om aan te nemen. 


5. Het is een proces


Verandering komt niet van de een op de andere dag, het is een proces. Zoals we nu leven, wat we nu normaal vinden en hoe je nu bent is ook een proces van jaren geweest. Het gaat niet in een rechte lijn, zonder uitdaging of zonder tegenslagen. Laat los dat het perfect moet en bekijk het als een proces waarbij je elke keer weer iets nieuws kan ontdekken


6. Blijf nieuwsgierig en behoud plezier 


Niemand gaat iets doen wat niet leuk is of waar je geen zin in hebt. Daarom is het belangrijk dat je het plezier behoudt voor jezelf. Probeer vanalles uit en kijk naar wat jou energie geeft. Neem de tijd, blijf nieuwsgierig en enjoy the ride baby. Schuldgevoelens en schaamte worden minder belangrijk als je doet wat jou blij maakt. 


Nog een kleine - maar grote -  bonus tip die voor mij heel goed werkt: richt je op de grote dingen. Je kan beginnen met shampoo bars, beeswax-wraps of afval scheiden. Lekker bezig en zeker niet mee stoppen! Alleen het kost veel moeite en tijd. Het werkt makkelijker en sneller door je te richten op de grote dingen waar jij je slag mee kan slaan. Ga een uitdaging met jezelf aan, wakker je creativiteit aan en leer nieuwe gewoontes. Dingen elimineren in plaats van compenseren. Dan worden de kleine dingen leuker en makkelijker. Maar hier later meer over. 


Gezonde schaamte

Vliegschaamte, koopschaamte, vleeseetschaamte? Terecht! Oke, iets wat kort door de bocht. Maar, schaamte en sociale bewijskracht zijn bij velen grote katalysators voor ontwikkeling en verandering. We kunnen er niet omheen dat we alleen met elkaar ervoor kunnen zorgen dat onze (klein-)kinderen op een koele groene aarde kunnen leven, sneeuw kunnen zien en natuurlijk voedsel kunnen eten. Een zekere mate van schaamte en schuldgevoelens zijn gezond en helpen ons om kritisch naar onszelf én ons gedrag te kijken. Maar het moet ons niet tegenhouden of gevoelens van morele superioriteit geven ten opzichte van mensen die het anders doen. Op een enthousiaste en positieve manier kunnen we met elkaar laten zien hoe leuk duurzaam leven is en de toon zetten voor de toekomst. Zó leuk dat iedereen zo wil leven en aan deze kant van de geschiedenis wil staan!


Hoe langer ik nu bezig ben met mijn leven verduurzamen, hoe minder ik voel het perfect te moeten doen. Mijn schuldgevoelens en schaamte zie ik als onderdeel van mijn proces en wat andere mensen vinden of doen haalt mij niet naar beneden. Vele nieuwe gewoontes gaan inmiddels zonder enige moeite en ik haal plezier uit het ontdekken wat ik kan verbeteren. Blijf positief, kijk wat je allemaal hebt gedaan en zie alles wat je nog kan doen als een uitdaging


We don’t have to do all of it alone. We were never meant to. - Brene Brown, the power of vulnerability 

Liefs -M 





26 views
 
  • LinkedIn
  • Instagram

©2020 by A Sustainable Mindset.